De scheve toren van Hegebeintum

Al wandelend langs de noordelijke paden en dreven van het Nederlands Kustpad maken wij voor ieder gehucht, dorp of buurtschap dat we doorkruisen een limerick. Een wandellimerick, zoals we ons zelfverzonnen genre hebben gedoopt. De aanleiding voor zo’n versje kan werkelijk van alles zijn, van uitzicht tot inzicht. Van stadsgezicht tot aangezicht. Een ontmoeting, een praatje, een standbeeld.. alles.

DSC04631

In Hegebeintum lieten wij ons gemoedelijk rondleiden over de hoogste terp van Nederland, en het historisch kerkje dat daar op staat. Het kerkje – tijdens ons bezoek staat de toren tot en met de spits in de steigers – stamt naar schatting uit de 12e eeuw, de terp is nog veel ouder. Hoe oud precies is niet bekend maar het werd hier rond het jaar 600 al bewoond, zo meldt de geschiedenis, dus vanaf die tijd zal ook de terp zijn opgeworpen, mag je aannemen. Onder meer, leren wij, met plaggen grond die van de toenmalige Middelzee werden gehaald. Eeuwenlang zocht men op de terp beschutting tegen de zee. Halverwege de 19e eeuw, toen het land eenmaal afdoende bedijkt was en de terp zijn beschermende functie verloor, is men begonnen hem af te graven. De grond waaruit hij bestond was namelijk buitengewoon vruchtbaar en werd voor goed geld verkocht aan midden Friesland en Drenthe, waar de veen- en zandgronden er mee werden verrijkt. De kunstmest van de 19e eeuw. Dat het kerkje er nou eenmaal bovenop stond heeft de terp waarschijnlijk voor volledig verdwijnen behoed, maar in zijn blinde winstbejag is de koopman wel tot het uiterste gegaan. Zó dicht langs de kerk is de terp weggegraven dat de toren, bij gebrek aan tegenwicht, inmiddels zeven centimeter uit het lood is gezakt. Handbrede scheuren in het historisch metselwerk laten zien hoeveel dat is. Een dure en complexe operatie moet nu voorkomen dat de toren verder wegzakt en uiteindelijk omvalt. Onder de toren zijn negen meter lange heipalen gedraaid die hem nu, ondersteund door een betonnen plaat, in zijn scheve positie fixeren. Rechtzetten zou namelijk even fataal zijn als niets doen.

De scheve toren van Hegebeintum
een wandellimerick

Hoog op de terp van Hegebeintum
zakt langzaam de toren, een steiger omheint ‘m.
Met heipalen onder de moppen
hoopt men het zakken te stoppen..
want als dat niet lukt, dan verdwijnt ‘m.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s